Η επανασύνδεση μιας ξεχασμένης ενότητας της Ιατρικής.
Στην αρχαία ελληνική ιατρική σκέψη, το σώμα δεν αντιμετωπιζόταν ποτέ αποσπασματικά.
Ο Ιπποκράτης δίδασκε ότι η υγεία είναι αποτέλεσμα ισορροπίας – μιας δυναμικής αρμονίας μεταξύ συστημάτων, χυμών και λειτουργιών. Το μάτι, για τους αρχαίους ιατρούς, δεν ήταν ένα απομονωμένο όργανο. Ήταν προέκταση του εγκεφάλου, αλλά και μέρος της επιφάνειας του σώματος. Ήταν όργανο όρασης, αλλά και αισθητήριο όργανο επαφής με το περιβάλλον.
Σήμερα, στον 21ο αιώνα, η σύγχρονη Οφθαλμολογία φαίνεται να επιστρέφει — με επιστημονικούς πλέον όρους — σε αυτή την ολιστική θεώρηση.
- Dermophthalmology® (Dermophthalmology) αναδύεται ως ένα νέο ενοποιητικό επιστημονικό πεδίο που επαναφέρει μια ξεχασμένη αλήθεια: Η υγεία του ματιού δεν μπορεί να αποκοπεί από την υγεία του δέρματος που το περιβάλλει.
Το Οφθαλμόδερμα: μια ενιαία λειτουργική οντότητα
Η έννοια του Οφθαλμοδέρματος (Ophthalmoderma) περιγράφει ένα συνεχές βιολογικό σύστημα που περιλαμβάνει:
- τα βλέφαρα
- τις eyelashes
- τα φρύδια
- την περιοφθαλμική επιφάνεια
- το δακρυϊκό φιλμ
Δεν πρόκειται για γειτονικές δομές. Πρόκειται για λειτουργική ενότητα. Η σταθερότητα του δακρυϊκού φιλμ, η καθαρότητα της όρασης, η άνεση κατά την εργασία σε οθόνες, ακόμη και η νεανικότητα του βλέμματος, επηρεάζονται άμεσα από την κατάσταση των βλεφάρων και των βλεφαρίδων. Όταν τα βλέφαρα φλεγμαίνουν, όταν οι μεϊβομιανοί αδένες δυσλειτουργούν, όταν η υγιεινή είναι ανεπαρκής, η όραση χάνει τη σταθερότητά της — ακόμη κι αν το μάτι φαίνεται ανατομικά υγιές.
Η Δερμοφθαλμολογία δεν αντικαθιστά την Οφθαλμολογία. Τη διευρύνει.
Από τη βλεφαρίτιδα στη χρόνια αστάθεια
Η καθημερινή κλινική πράξη δείχνει ότι παθήσεις όπως:
- blepharitis
- dry eyes
- the χαλάζιο
- η δυσλειτουργία των μεϊβομιανών αδένων
συχνά αποτελούν εκδήλωση διαταραχής του Οφθαλμοδερματικού φραγμού. Η απλή χρήση κολλυρίων χωρίς αποκατάσταση της λειτουργικής ισορροπίας των βλεφάρων οδηγεί συχνά σε υποτροπές. Η χειρουργική αντιμετώπιση χαλάζιου χωρίς σταθεροποίηση του συστήματος οδηγεί σε επανεμφάνιση.
Η ιστορία της Ιατρικής μάς έχει διδάξει ότι η επιφανειακή αντιμετώπιση του συμπτώματος δεν αρκεί. Απαιτείται κατανόηση της συστημικής ισορροπίας.
Ο Άξονας Ματιού–Δέρματος
A Άξονας Ματιού–Δέρματος (Eye–Skin Axis) αποτυπώνει τη λειτουργική συνέχεια:
Δέρμα → Βλέφαρα → Μεϊβομιανοί Αδένες → Δακρυϊκό Φιλμ → Οπτική Σταθερότητα
Η αρχή συνοψίζεται σε μια φράση: «What’s above defines what’s below.»
Όταν η επιφάνεια είναι σταθερή, η όραση είναι καθαρή. Όταν η επιφάνεια διαταράσσεται, το σύστημα απορρυθμίζεται. Η σύγχρονη ζωή — παρατεταμένη χρήση οθονών, ρύποι, αλλεργιογόνα — επιβαρύνει τον άξονα αυτό και καθιστά αναγκαία μια προληπτική στρατηγική.
Η σύγχρονη θεσμική αναγνώριση
Η πρώτη οργανωμένη παρουσίαση της Δερμοφθαλμολογίας στον οφθαλμολογικό χώρο πραγματοποιήθηκε στο Πανελλήνιο Οφθαλμολογικό Συνέδριο του ΟΜΜΑ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τον Δεκέμβριο 2025. Η επιστημονική φιλοξενία από τον Ιωάννη Δατσέρη και η θεσμική παρουσία του Γιώργου Πατούλη δημιούργησαν το πλαίσιο ώστε η Δερμοφθαλμολογία να παρουσιαστεί ως συνεκτική επιστημονική πρόταση με προοπτική. Η σχετική αναφορά από το IATRONET κατέγραψε επίσημα την έναρξη αυτού του νέου διαλόγου.
Διαβάστε το άρθρο στο IATRONET εδώ: https://www.iatronet.gr/article/138215/h-dermofthalmologia-kai-o-axonas-matioydermatos-ena-neo-enopoihtiko-pedio-sthn-ofthalmologia
Η θεσμική αυτή αναγνώριση σηματοδοτεί τη μετάβαση της Δερμοφθαλμολογίας από θεωρητική πρόταση σε αναδυόμενο επιστημονικό πεδίο.
Η διεθνής προοπτική
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η World Organization of Dermophthalmology (WOD) διαμορφώνεται ως διεθνής επιστημονικός φορέας του πεδίου, με στόχο:
- την τεκμηρίωση της θεωρητικής βάσης
- την ανάπτυξη ερευνητικών πρωτοκόλλων
- τη συνεργασία Οφθαλμιάτρων και Δερματολόγων
- τη θεσμική καθιέρωση της Δερμοφθαλμολογίας
Από την Ιστορία στην Κλινική Πράξη
Η Δερμοφθαλμολογία δεν αποτελεί μόδα. Αποτελεί επιστροφή σε μια βαθύτερη κατανόηση της ιατρικής ενότητας. Η καθημερινή φροντίδα των βλεφάρων, η αποκατάσταση της λειτουργίας των μεϊβομιανών αδένων και η σταθεροποίηση του δακρυϊκού φιλμ δεν είναι απλώς πρακτικές υγιεινής. Είναι προληπτική ιατρική.
Conclusion
Η Δερμοφθαλμολογία αποτελεί τη σύγχρονη επιστημονική διατύπωση μιας διαχρονικής αρχής: Η υγεία δεν είναι απομονωμένη λειτουργία – είναι ισορροπία συστημάτων. Από τον Ιπποκράτη έως τη σύγχρονη οφθαλμική επιφάνεια, η Ιατρική επιστρέφει στην ενότητα.
No comment yet, add your voice below!